تاریخ :2015 October 1 - 11:15 PM بازدید: 3,338 کد:813
 
انتشار کتاب “پارک علم و فناوری” دانشجوی ایرانی مقیم مالزی

بهرنگ مرادی

روابط عمومی رایزنی علمی ایران در شرق آسیا: کتاب “پارک علم و فناوری در ایران:مبانی طراحی و برنامه ریزی کالبدی” نوشته آقای بهرنگ مرادی، دانشجوی دکتری معماری دانشگاه یو.تی.ام مالزی توسط انتشارات دانشگاه هرمزگان در ایران چاپ و روانه بازار شد.

پاركهاي علم و فناوری در سراسر دنيا با هدف كلي توسعه فناوری و كسب و كارهاي دانش‌ محور تشكيل شده‌اند و با توجه به وضعيت محيطي و سیاستگذاریهای كلان در سطح داخلی و خارجی پارک، چشم‌اندازها و مأموريتهاي متفاوتي را دنبال میکنند. این پارکها دارای مکانیسمهای زیرساختی مهمی هستند که باعث انتقال یافته های تحقیقات دانشگاهی و تولید دانش مضاعف شده، در نهایت عامل تسریع رشد اقتصادی در سطح ملی و منطقه ای میشوند. این مهم به صورت گسترده ای در کشورهای مختلف دنیا به عنوان یک اصل به رسمیت شناخته شده است. در بسیاری از موارد، پارکهای فناوری موجب ایجاد شغل، رشد درآمد و درگیر شدن در صنایع دارای رشد میشوند. از طرفی، پارکهای فناوری و مراکز رشد برای تجزیه و تحلیل در سطح ملی یا محلی در زنجیره ارزش کارآفرینی، لینکهای مهمی به شمار میآیند.

در کشور ایران نیز بالا بردن جايگاه علمي و فناوري از سياستهاي دولت و جزو سياستهاي ذيل سند چشم انداز 20 ساله توسعه است؛ حال آنکه، برای بالا بردن توسعه علمی بر مبنای رشد علمی توجه خاصی نیز به موضوع پارکهای فناوری در این سند شده است. هر چند با توجه به وضعیت پارکهای علم و فناوری در سطح کشور، به نظر میرسد ضروری است تا در بخش کلان جامعه با تدبیر ویژه سیاستگذاران نسبت به تدوین، اجرا و نظارت بر قوانین در همسو نمودن بخشهای دولت، دانشگاه و صنایع در جهت پیشبرد فعالیتهای پارکها اقدام شود. این امر بر میزان آشنایی و نحوه تعامل قدرتهای محلی و ملی با پارکهای علم و فناوری تأثیر گذاشته و علاوه بر حمایت آنها از برنامه های پارک، باعث ایجاد دیدگاه مناسب در افراد تصمیم گیرنده در چرخه حیات پارکها میشود. از دهه گذشته به مرور کتابها، نشریه ها و پایان نامه های دانشجویی در خصوص موضوع پاركهاي علم و فناوری در ایران انتشار یافته که بیشتر آنها یا به توضیح اهداف و دلایل ایجاد پارکها، سیاست‌ها، منابع مالی و نحوه مدیریت پارکها پرداخته اند یا بیان دستاوردها و بررسی آمارها را مد نظر قرار داده اند؛ حال آنکه در این میان به بررسی مسائل طراحی محیطی کمتر توجه شده است. به همین دلیل، در حال حاضر کمبود وجود منابع در خصوص مطالعات محیطی مرتبط با موضوع پارکهای علم و فناوری در ایران به صورت محسوسی وجود دارد. از یکسو، پارکهای فناوری به عنوان زیر شاخه ای از محیطهای نوآوری بایستی به عنوان سیستمهای باز در تعامل با بسیاری از عوامل خارجی محیطی در نظر گرفته شوند و از سوی دیگر آشنایی کافی مؤسسان و تصمیم گیرندگان مرتبط با راه اندازی پارک با تعریف پارکهای علم و فناوری و نقش طراحی و برنامه ریزی کالبدی در موفقیت و توسعه این پارکها باعث ایجاد تعامل مناسب میان گردانندگان پارک، برنامه ریزان اقتصادی و طراحان و برنامه ریزان کالبدی پارک میشود که این امر هماهنگی و همسویی بیشتری را در پروسه طراحی و برنامه ریزی بر اساس تمامی ضوابط و معیارهای مناسب طراحی فراهم مینماید. با توجه به اهمیت فراوان این موضوع، این کتاب ضمن ارائه موضوعات مرتبط با شناخت پارکهای علم و فناوری، به بررسی و بیان اصول، ضوابط و معیارهای مناسب طراحی و برنامه ریزی کالبدی پارک علم و فناوری با نگرشی عملی و علمی نسبت به عوامل داخلی و خارجی مرتبط با محیط پارکها پرداخته است.

1

مقیاس مطرح شده در خصوص پارکهای فناوری، مقیاس شهری است و برای آنکه بتوان بهترین خدمت و کمک را به این پارکها ارائه داد، باید به عنوان یک فضای شهری در بستری اجتماعی- مکانی مورد توجه قرار گیرند. این بدان معنی است که مطالعه فضای فیزیکی باید همراه معنای اجتماعی و روانشناختی آن فضا بررسی شود. در کتاب حاضر هرچند ارجحیت با مقیاس شهری است، اما مقیاس معماری و جزئیات نیز دارای درجه اهمیت خاصی بوده و طراحی پارک فناوری به مثابه یک فرآیند اجتماعی- مکانی با رویکردی جامع و پویا به زمینه و بستر در نظر گرفته شده است. هدف نگارنده از این نوشتار، بهتر شناخته شدن مبانی برنامه ریزی کالبدی و طراحی بهتر پارکهای فناوری بوده است تا هم به ارتقای سطح دانش بینجامد و هم به پیشبرد علم و فناوری در جامعه ایران کمک کرده باشد.

این کتاب با قطع وزیری در ۱۶۸ صفحه اولین کتاب در زمینه مبانی برنامه ریزی و طراحی کالبدی پارکهای علم و فناوری در ایران می باشد. در فصل اول این کتاب به شناخت پارک علم و فناوری در قالب سه بخش پرداخته شده است، که بخش اول با عنوان ادبیات موضوع به ۱) اهمیت نوآوری در توسعه جوامع و نقش دانشگاه به عنوان خواستگاه نوآوری، ۲) اهمیت، توسعه و چالشهای ارتباط میان صنعت و دانشگاه، ۳) اهمیت مراکز رشد و پارکهای علم و فناوری، ۴) مراکز رشد (تعریف، تاریخچه، اهداف، وظایف، خدمات، ویژگیها، آثار و انواع مراکز رشد)، ۵) پارکهای فناوری ( تعریف، انگیزه های پیدایش و تاسیس، تاریخچه، اهداف، وظایف و اختیارات پارکها و هیأت امنا، ویژگیها، امتیازات، خدمات و انواع پارک علم و فناوری)، ۶) شهرک علم و فناوری ( تعریف، اهداف، وظایف و ویژگیها) و ۷) مقايسه مراكز رشد، پاركها و شهركهاي فناوري، پرداخته است. بخش دوم از این فصل با عنوان سابقه موضوع ابتدا به معرفی کلیه پارکهای علم و فناوری در ایران و دسته بندی آنها به بررسی دو نمونه موفق پرداخته و در قسمت دوم با معرفی پارکهای خارجی برتر، دو نمونه از این پارکها را مورد بررسی بیشتر قرار داده است و در قسمت پایانی این فصل در بخش سوم، مسائل موجود و چالشهای پیش روی پارکهای علم و فناوری در ایران بیان شده است.

فصل دوم در قالب چهار بخش به مباحث مرتبط با طراحی و برنامه ریزی کالبدی پارکهای علم و فناوری در ایران پرداخته است. در این فصل در بخش اول، فضاها و ساختمانهای مورد نیاز پارکهای علم و فناوری مورد بررسی قرار گرفته اند، که این بررسی در قالب بخشهای ۱) مراجعه‌کنندگان، ۲) اهداف محیطی و کالبدی، ۳) فضاها و کاربریهای پارک علم و فناوری، ۴) ساختمانهای پارک، ۵) بررسی میزان ارتباط میان فعالیتها و فضاها، صورت گرفته است.  در بخش دوم به نحوه امکان سنجی و موقعیت قرارگیری پارک علم و فناوری پرداخته شده است. در بخش سوم به بررسی سیستمها و زیرساختهای مرتبط با طراحی پارک علم و فناوری در قالب دو قسمت ۱) تعیین محل و نحوه انتقال تأسیسات زیربنایی و ۲) تجهیزات مرتبط با تأسیسات زیربنایی پرداخته شده است. در بخش چهارم، معیارها، ضوابط و نمونه های طراحی و برنامه ریزی کالبدی پارک علم و فناوری مورد بررسی قرار گرفته است. در این بخش ابتدا به فرآیند توسعه در طراحی پارک بر مبنای طراحی پایدار، ساختار توسعه پارک در طرح جامع، الگوهای پایه توسعه فضایی پارک و توجه به استقلال فضایی و لبه در ساختار توسعه و طرح جامع پارک پرداخته شده است. سپس در شش قسمت، راهبردها و ضوابط رسیدن به ۱) امنیت در پارک علم و فناوری، ۲) امکان مکاشفه در پارک علم و فناوری، ۳) آرامش در پارک علم و فناوری، ۴) آسایش در پارک علم و فناوری، ۵) صمیمیت در پارک علم و فناوری و ۶) انعطاف پذیری در پارک علم و فناوری بررسی شده است و جهت تبیین بهتر موضوع، نمونه های موجود داخلی و خارجی موفق نشان داده شده اند. در دو قسمت پایانی این بخش، نظام حرکتی و ارتباطات و طراحی منظر در پارک علم و فناوری تشریح شده است.

رایزنی علمی ایران در شرق آسیا این موفقیت را به آقای بهرنگ مرادی و جامعه دانشجویی ایرانی مقیم شرق آسیا تبریک عرض می نماید.

 

One Response to “انتشار کتاب “پارک علم و فناوری” دانشجوی ایرانی مقیم مالزی”

  1. پری بیات says:

    با سلام و عرض ادب و احترام
    این جانب مشغول به نوشتن پایانامه ارشد خود در خصوص پارکهای علم و فناوری هستم تلاش زیادی برای بدست آوردن این کتاب کردم اما موفق نشدم لطفا مرا راهنمایی فرمایید . بدست آوردن این کتاب این روزها به درد من میخورد . با تشکر و سپاس فراوان

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>